Cebula relacji: między rywalizacją a solidarnością

Wzajemne relacje między ludźmi można przedstawić w formie koncentrycznych warstw cebuli. W samym centrum znajduje się najbardziej pierwotna i fundamentalna więź – matka i dziecko. Kolejne warstwy obejmują najbliższą rodzinę, dalszych krewnych, przyjaciół, znajomych, a następnie szersze otoczenie społeczne i nieznajomych. Im dalej od środka, tym więzi są słabsze, a poczucie odpowiedzialności za drugiego człowieka maleje.

Z ewolucyjnego punktu widzenia system ten był optymalnym sposobem organizacji społeczności. Najgłębsze warstwy gwarantowały wzajemne wsparcie i opiekę, kluczowe dla przetrwania potomstwa i utrzymania ciągłości grupy. W sytuacjach niedoboru zasobów lub zagrożenia współpraca dominowała w najbliższych kręgach, podczas gdy dalsze warstwy traktowano bardziej instrumentalnie lub nawet wrogo.

Jednak wraz ze wzrostem dobrobytu, bezpieczeństwa i nadmiaru zasobów, ta naturalna hierarchia zaczęła się zaburzać. Gdy zagrożenie przetrwaniem maleje, a zasoby stają się względnie dostępne, mechanizmy rywalizacji zaczynają przenikać coraz głębsze warstwy. Dzisiaj obserwujemy rywalizację nie tylko pomiędzy nieznajomymi czy dalszymi znajomymi, ale również wewnątrz rodzin, pomiędzy rodzeństwem, a nawet w relacjach partnerskich.