HRV – fizjologiczny język równowagi

W kontekście dążenia do homeostazy warto zwrócić uwagę na jedno z najbardziej precyzyjnych narzędzi, jakie oferuje nasze ciało: zmienność rytmu serca (HRV, z ang. Heart Rate Variability). Choć dla wielu jest to tylko funkcja sportowego zegarka, w rzeczywistości HRV stanowi istotny wskaźnik kondycji układu nerwowego i ogólnego stanu organizmu.

HRV opisuje różnice w czasie pomiędzy kolejnymi uderzeniami serca. Gdy organizm działa w równowadze, serce nie bije w jednostajnym rytmie. Przeciwnie – wykazuje naturalną zmienność, która świadczy o elastyczności układu nerwowego i gotowości do adaptacji. Wysoka HRV sugeruje, że ciało funkcjonuje harmonijnie, a procesy regeneracyjne są aktywne. Niska HRV natomiast może być sygnałem przeciążenia, stresu lub zakłóconej regeneracji – nawet jeśli subiektywnie nie odczuwamy jeszcze objawów. Dlatego wiele urządzeń sportowych i fitnessowych interpretuje niskie HRV jako wysoki poziom stresu, niezależnie od tego, czy jego źródłem jest napięcie psychiczne, przemęczenie fizyczne czy zbyt mała ilość snu.

Szczególnie cenne są pomiary wykonywane nocą, kiedy dominującą rolę przejmuje przywspółczulny układ nerwowy odpowiedzialny za regenerację. To właśnie wtedy ciało odbudowuje swoje zasoby, a układ autonomiczny powraca do równowagi.